حالامستند؛ علیرضا سعیدی کیاسری: روز خبرنگار، فقط روز تبریک گفتن به کسانی نیست که خبر مینویسند؛ روز یادآوری مسئولیتی است که با «دیدن» آغاز میشود و با «حقیقت» معنا پیدا میکند.
خبرنگار، پیش از آنکه نویسنده خبر باشد، شاهد زمانه خویش است؛ کسی که در میان هیاهوی روایتهای رسمی، شایعهها، سرعت شبکههای اجتماعی و انبوه اطلاعات، تلاش میکند واقعیت را از غبار تحریف و فراموشی بیرون بکشد.
شاید از همین منظر، خبرنگاری و سینمای مستند بیش از هر قالب دیگری به یکدیگر نزدیک باشند. هر دو با واقعیت سروکار دارند؛ هر دو باید ببینند، بپرسند، جستوجو کنند و از کنار جزئیاتی که دیگران بهسادگی از کنارشان میگذرند، عبور نکنند.
در سینمای مستند، دوربین میتواند شاهدی باشد بر آنچه شاید فردا دیگر وجود نداشته باشد. خبرنگار نیز با کلمات، تصویر و روایت خود، بخشی از حافظه امروز را برای فردا ثبت میکند. هر دو، اگر به مسئولیت خود وفادار بمانند، در برابر فراموشی میایستند.
اما خبرنگاری حرفهای، بیش از هر چیز، به استقلال، دقت و شجاعت نیاز دارد؛ شجاعت پرسیدن آنجا که پرسیدن آسان نیست، دقت در انتشار آنچه هنوز به یقین نرسیده و استقلال در برابر فشارهایی که میخواهند حقیقت را به نفع خود مصادره کنند.
در روزگار ما که سرعت انتشار گاهی از سرعت فهمیدن پیشی گرفته است، خبرنگار بیش از همیشه به مکث نیاز دارد؛ مکثی برای راستیآزمایی، برای شنیدن صدای طرفهای مختلف، برای پرهیز از قضاوت شتابزده و برای به یاد آوردن این حقیقت ساده که پشت هر خبر، انسانها و سرنوشتهایی واقعی قرار دارند.
برای ما در حالامستند، که روایت و تحلیل را از دریچه سینمای مستند دنبال میکنیم، روز خبرنگار فرصتی است برای تأکید دوباره بر یک اصل که مستندنگاری بدون حقیقت، چیزی جز تصویرسازی و خبرنگاری بدون مسئولیت، چیزی جز بازتولید هیاهو نیست.
خبرنگار واقعی، راوی قدرت نیست؛ راوی واقعیت است.و چه بسا مهمترین وظیفه او این باشد که صدای کسانی را به گوش برساند که در هیاهوی خبر، کمتر شنیده میشوند.
روز خبرنگار، روز پاسداشت حقیقت است؛ روز پاسداشت چشمهایی که میبینند، گوشهایی که میشنوند، پرسشهایی که فراموش نمیشوند و قلمهایی که هنوز به حقیقت وفادارند.
روز خبرنگار بر همه خبرنگاران، روزنامهنگاران، عکاسان، تصویربرداران و مستندسازان حقیقتجو مبارک باد.
