حالامستند؛علیرضا سعیدی کیاسری: در واپسین روزهای سرد و روشنِ پاییز، پردیس سینمایی ملت بار دیگر به نقطه جوش سینمای مستند ایران بدل شده است؛ جایی که نوزدهمین جشنواره بینالمللی «سینماحقیقت» مستندسازان، پژوهشگران، دانشجویان و علاقهمندان را گرد هم آورده تا تازهترین تصویرِ یک سال تلاش نفسگیر این سینما را بر پرده ببیند. هوای جشنواره، هوای مرور است؛ مرور تمنّاها، شکستها، رنجها و کشفهای فیلمسازانی که سکوهای این رویداد را نه صرفاً بهعنوان محل نمایش، بلکه بهعنوان آینهای برای دیدنِ مسیر پیشِ رو میشناسند.
امسال نیز، همچون سالهای گذشته، چشمانداز سال آینده مستند ایران از دل بهترینهای همین جشنواره ساخته میشود؛ از میان فیلمهایی که زبان امروز جامعه را روایت میکنند و برآیند کار یکساله فعالان این حوزه را بیپرده پیش روی مخاطب میگذارند. «سینماحقیقت» در طول نوزده دوره، با همه فراز و فرودهای مدیریتی، محدودیتها، اختلاف سلیقهها و گاه کاستیهای اجرایی، همچنان تنها چراغی است که فضای مستند کشور را روشن نگه داشته؛ چراغی که دور خود حلقهای از فیلمسازان جدی و دغدغهمند ساخته و به آنان امکان دیدهشدن، نقدشدن و گفتوگو داده است.
با این حال، تجربه ثابت کرده یکی از مهمترین بخشهایی که هر سال پس از فروکشکردن تب جشنواره به خاموشی میگراید، همان چیزی است که بیش از هر چیز به «حقیقت» قدرت میدهد؛ آسیبشناسی صریح و مواجههی چالشی با عملکرد جشنواره از سوی اصناف سینمایی، رسانهها و حتی خود فیلمسازان. این نقدهای حرفهای و بیمصلحت است که میتواند کمیت و کیفیت دورههای بعد را ارتقا دهد و جشنواره را از تکرار و رکود دور نگه دارد.
سینماحقیقت، با تمام نقصها و دستاوردهایش، امروز نه تنها یک رویداد سالانه، بلکه ضربان اصلی سینمای مستند ایران است؛ ضربانی که اگر شنیده و تحلیل شود، میتواند مسیر سالهای آینده این سینما را شفافتر و امیدوارانهتر ترسیم کند.
