حالامستند؛ علیرضا سعیدی کیاسری: نوزدهمین جشنواره بینالمللی فیلم مستند ایران «سینما حقیقت» تا حدود دوماه دیگر برگزار میشود و پیشنهاد ما این است که این دوره را بهعنوان «جشنوارهی گونهها» تعریف کند؛ رویدادی که در جدول نمایش آن مستندهایی از ژانرها و شکلهای روایی متنوع حضور داشته باشند. این پیشنهاد نه صرفاً یک شعار تبلیغاتی، بلکه راهبردی عملی برای ارتقای کیفیت و تأثیرگذاری جشنواره است.
تنوعگزینی ژانری و روایی دو مزیت کلیدی دارد. نخست آنکه فیلمسازان، منتقدان، مخاطبان و اهالی رسانه در کاخ جشنواره با آثاری روبهرو میشوند که از تکرار محتوایی و یکدستی فرم خارجاند؛ تجربهای که چتر نگاه «حقیقت» را گستردهتر و جشنواره را به مرحلهای از بلوغ سینمایی میرساند. دوم آنکه سرمایهگذاران و تهیهکنندگان در مواجهه با این گسترهی گوناگون، انگیزهی بیشتری برای ورود به فرآیند تولید خواهند یافت؛ چرا که گزینهها و رویکردهای متنوع، حوزهی ریسک را شفافتر و مسیر حمایت را قابلفهمتر میسازد.
در این مسیر، استراتژی و دیدگاه محمد حمیدیمقدم، مدیرعامل مرکز گسترش و دبیر جشنواره که برای هفتمین سال متوالی سکان «سینما حقیقت» را در دست دارد میتواند تعیینکننده باشد. تغییر نگرش در سازوکار گزینش آثار طی دو ـ سه سال اخیر؛ عبور از کلیشههای نخنما و حرکت به سمت شورای مشورتی و در نهایت امضای نهایی دبیر، این امکان را فراهم آورده تا انتخابها هم شفافتر و هم عادلانهتر صورت گیرد و نگاه کلانتری نسبت به چشمانذاز کارکرد تولید محصولات فرهنگی شکل بگیرد.
پذیرش پیشنهاد «جشنوارهی گونهها» فراتر از یک اقدام صنفی، به تقویت سرمایهی اجتماعی و فرهنگی منجر میشود؛ مخاطبانی آگاهتر و منتقدتر پرورش مییابند، گفتوگوی میان گروههای اجتماعی و حرفهای افزایش مییابد، و زمینه برای آموزش شهروندی و حساسیتسازی نسبت به موضوعات اجتماعی، زیستمحیطی و فرهنگِ عمومی فراهم میآید.
از سوی دیگر، تنوع در فرم و محتوا میتواند به خلق فرصتهای اقتصادی جدید، تقویت دیپلماسی فرهنگی و ارتقای جایگاه بینالمللی سینمای مستند ایران کمک کند. بنابراین پیشنهاد ما این است: نوزدهمین «سینما حقیقت» با پذیرفتن تنوع گونهها، هم جشنوارهای هنری و حرفهای محسوب شود و هم اثرگذار در معادلات اجتماعی و فرهنگی کشور باشد.
