به گزارش حالامستند؛ عزیزالله حاجی مشهدی منتقد و مدرس سینما درباره حوزه مستند و بستری که برای بیان مطالب محقق می کند، مطرح کرد: فیلم مستند با ویژگی بارز حقیقتنمایی، بیشترین و بالاترین ظرفیت بازنمایی و نمایش صریح و بی واسطه واقعیتها را دارد. به همین روی نسبت بسیار نزدیکی با زندگی دارد.
وی ادامه داد: شاید بخش عمدهای از جذابیتهای پنهان وآشکار فیلم مستند در همین وجه واقعنمایی و نزدیکی آن با حقیقت آدمها و ماهیت زندگی آنها نهفته باشد. فیلم مستند با چنین ویژگی مهمی، به دور از هرگونه خیالپردازیهای رویاپردازانه، ما را به تماشای واقعیتهای زندگی دعوت میکند. به همین خاطر برای بیان هر موضوع و مطلبی که به جغرافیای انسانی، فرهنگها، تمدنها و زندگی انسانها و دیگر موجودات هستی و اقلیمها و زیستبومهای مختلف مربوط میشود، بستری مناسب فراهم میسازد و میدان عمل وسیعی برای تجربه اندوزی به حساب میآید.
حاجی مشهدی در پاسخ به این پرسش که سینمای مستند چه ظرفیتهایی دارد که میتواند امروزه به کمک جامعه و مردم بیاید، توضیح داد: ظرفیتهای سینمای مستند را در عمل میتوان نامحدود تصور کرد. چرا که برای هر موضوع یا مساله انسانی و برای هر یک از پدیدههای زیست محیطی و تاریخی و جغرافیایی و پدیدههای طبیعی، میتواند نمونههای جذاب و در عین حال پرمحتوایی تولید کند که هم از جنبههای اطلاعرسانی و دانش افزایی بسیار سودمند باشد و هم در معرفی زیست بومها و اقلیمهای پُرتنوع گیتی و نمایش انواع فرهنگها و آداب و رسوم و آیینها و سنّتها، رسانهای اطمینانبخش باشد.
وی ادامه داد: به همین دلیل است که فیلمساز مستند میتواند با استفاده از ظرفیتهای موجود در حوزه فیلم مستند به ساخت و تولید انواع و اقسام فیلمهای مستند ازجمله مستند شاعرانه، مستند مشاهدهای، مستند مشارکتی (سینماحقیقت تعاملی)، مستند انعکاسی، مستند تجربی، مستند چهره نگار (پُرتره)، مستندهای گردآوری (آرشیوی) و… مبادرت ورزد.
این منتقد و مدرس سینما درباره لزوم برگزاری جشنواره «سینماحقیقت» مطرح کرد: از آنجایی که برای اکثر فیلمهای تولید شده در حوزه فیلم مستند، با هر میزان از مقبولیت و کیفیت مطلوب، در شرایط کنونی، فضای مناسبی برای نمایش همگانی و عرضه فراگیر وجود ندارد و حتی رسانه پُرنفوذ و تاثیرگذاری مثل تلویزیون نیز، برخلاف وظیفه ذاتی خود، در عمل برای عرضه کارهای مستند ظرفیت بسیار محدودی دارد، به همین روی برگزاری جشنوارهها به طور عام و تداوم جشنواره «سینماحقیقت» به طور خاص، به ویژه با در نظر گرفتن پیشینه برگزاری چند دوره به نسبت موفق، میتواند اولا فضایی مناسب برای نمایش و دیده شدن حاصل تجارب ارزنده مستندسازان فراهم سازد و ثانیا به عنوان میدان رقابت سالمی برای برگزیده شدن، کسب جایزه و قرار گرفتن در گروه مستندسازان شناخته شده، به ویژه برای فیلمسازان جوان، انگیزه کار و تلاش روزافزون ایجاد کند.
عزیزالله حاجی مشهدی در پایان درباره راهکار خود برای توجه بیشتر به فضای مستند گفت: واقعیت این است که فیلم مستند به دلیل درآمدزایی بسیار محدودی که دارد، برای اغلب تهیه کنندگان حرفهای، برای سرمایهگذاری جذابیت چندانی ندارد. به همین روی اکثر مستندسازان، در عمل، علاوه بر نقش کارگردانی، وظیفه تهیه و تولید فیلم خود را هم برعهده میگیرند و با سرمایه شخصی، فیلم مستند تولید میکنند. درحالی که شاید پشتیبانی مادی و سرمایهگذاری برای تولید مستندهای ارزنده، میتواند در دستور کار مراکزی چون صداوسیما، مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، حوزه هنری و مراکز سینمای جوان استانهای مختلف قرار گیرد و علاوه بر مساعدت در تولید فیلمهای مستند، برای نمایش و پخش مناسب آثار تولید شده نیز راهکارهای اجرایی و عملی ثمربخشی اندیشیده شود. تنها در این صورت است که فضای مستند میتواند آینهای شفاف و بی غبار برای روایت مسائل مردم و جامعه و زیست بومی که در آن زندگی میکنند، باشد.
