این فیلمساز با اشاره به اینکه هنر همیشه افراد را معرفی میکند، بیان کرد: من پیشتر خبرنگار مستقل بودم و همیشه از چهارچوب سخت خبرنگاری متنفر بودم چراکه نمیتوانستم احساس و نگاه خود را از این طریق بروز دهم. من فکر میکنم هنر در مقایسه با دنیای خبرنگاری حس و نگاه شخصی افراد را نشان میدهد. من زمانی که شروع به مستندسازی کردم خواستم زندگی خود و خانوادهام را بسازم؛ قصه خانوادهام که تصمیم گرفتند پس از ۵۰ سال به زادگاه خود بازگردند و در این شهر احساس غریبگی و تنهایی میکردند و تیزر یکی از کارهای خود را برای آشنایی شما با دنیای ذهنی خود به اینجا برای تماشای شما مخاطبان و فیلمسازان ایرانی آوردهام.
سوپریو سن درباره اهمیت طرح مستند عنوان کرد: فیلمنامه در سینمای مستند بسیار متفاوت است و شاید برای افراد این اهمیت شکه کننده باشد. این را باید بدانیم در سینمای مستند مهم این است که حقیقت ارایه داده شود و هرچه فیلم داستانی آن را پر زرق و برق و گاهی دور از واقعیت نشان میدهد، در فیلم مستند این کاملا برعکس است و به تصویر کشیدن حقیقت تنها کاریست که باید انجام شود. او افزود: در کشوری مانند هند هیچ حمایتی برای سینمای مستند وجود ندارد و حتی در کشورهای اروپایی نیز فیلم مستند آنقدرها فراگیر نیست پس اسپانسر نیز برای آثار مستند بسیار محدود یافت میشود بنابراین من معتقدم فیلمنامه و نوع ارایه یک فیلم مستند برای پیدا کردن اسپانسر بسیار دارای اهمیت است.
این فیلمساز در ادامه بیان کرد: زمانی که یک فیلم مستند میسازیم باید بدانیم این اثر را تنها آشنایان ما نمیبینند و قرار است افرادی غریبه و حتی از ملیتهای متفاوت شاهد آن باشند، به همین دلیل باید آن را به صورتی بسازیم که جهانی باشد و فردی با فرهنگ و ملیت دیگر نیز بتواند آن را درک کند.
سوپریو سن درباره مبحث سیناپس در طرح مستند تاکید کرد: نگارش و مطالعه یک مستند زمان زیادی را میگیرد و مردم در دنیای امروز به دنبال تمامی داستان در چند خط محدود هستند. بنابراین سیناپس یک اثر زمانی که جذاب، درگیرکننده، کوتاه و ساده باشد میتواند مخاطب را با شما همراه کند. این فیلمساز درباره اهمیت کاراکتر و قهرمان در یک فیلم مستند عنوان کرد: سه نکته مهم در مستند وجود دارد و شامل کاراکتر، معضل و تغییری که قرار است در اثر رخ دهد، میشود. کاراکتر یک اثر مستند باید جذاب و درگیرکننده باشد. زمانی که من در برلین برای پیچینگ فیلم خود حضور داشتم میدانستم که پاکستان چه کشوریست و چه خصایصی در میان مردم این کشور وجود دارد به همین دلیل به دنبال کاراکترهای جذابی رفتم تا بتوانم افراد را مجاب به دنبال کردن اثر خود کنم.
او ادامه داد: به تصویر کشیدن یک موضوع زمانی که به صورت مستقیم به سوی موضوع رویم کار سادهایست ولی شما باید بدانید چگونه از طریق کاراکتر آن هم غیر مستقیم روایت خود را بیان کنید. کاراکتر مهمترین بخش مستند شماست! مستند میخواهد واقعیت را بیان کند نه صرفا اطلاعاتی ارایه دهد به همین دلیل در ساخت یک اثر باید کاراکتر خود را به خوبی بشناسید و موقعیت آن را به خوبی درک کرده باشید تا بتوانید با این کاراکتر، آن داستان حقیقی را روایت کنید. این نکته مهم است و زمانی که با کاراکتر خود همراه شوید به حقیقت نیز دست مییابید.
این فیلمساز هندی در ادامه تاکید کرد: زمانی که درباره نوشتن میگویم منظور من اهمیت رسیدن به زبان انسانی است و این نشان میدهد که شما تا چه حد توانستید به کاراکتر و قهرمان خود نزدیک شوید و آن را بشناسید. انتخاب کاراکتر یکی از مهمترین پارامترهای یک مستند است چراکه قصه شما را خلق میکند و مستند یک سفر غیرقابل پیشبینیست و در این سفر هیچ چیز آنطور که فکر میکنید پیش نمیرود.
سوپریو سن درباره نقطه پایان یک اثر مستند گفت: زمانی که با مردم حرف میزنید میتوانید درباره نقطه نهایی و هدف نهایی خود توضیح دهید که دستیابی به آن بسیار سخت است چراکه این مسیر غیرقابل پیشبینیست اما پایان آن را باید مشخص کرد. این مهم است که بدانید فیلم شما چه نقطه پایانی را میخواهد و به کجا میرسد و درمیان مسیرهای گوناگونی که وجود دارد از چه مسیری به سوی این پایان حرکت میکند.
این فیلمساز هندی در پایان تاکید کرد: چالش هایی که در اطراف کاراکتر شما وجود دارد قصه شما را رقم میزند و توجه به آن بسیار مهم است چراکه همه ما در زندگی خود چالشهای زیادی را تجربه میکنیم. تمام مباحثی که به آنها اشاره کردم نکات مهم و سادهای درباره نگارش متن یک مستند است که با رعایت و توجه به آنها متوجه میشوید که فیلم شما چگونه دیده میشود و باید در طرح مستند و پروپوزال آن به این موضوع بسیار توجه شود. درنهایت به این روند سینما میگویند.
شانزدهمین جشنواره بینالمللی «سینماحقیقت» با دبیری محمد حمیدی مقدم از 20 تا 25 آذرماه در حال برگزاری است.
