حالامستند؛ علیرضا سعیدی کیاسری: نیمهی مهر هر سال با دو رویداد مهم در ایران همراه است؛ «هفته ملی کودک» و «جشنواره بینالمللی فیلمهای کودکان و نوجوانان اصفهان». این همزمانی فرصت مغتنمی است تا بار دیگر به دنیای شگفتانگیز کودکان نگاه کنیم؛ جهانی پر از رمز و راز که در آن آرزوهای فانتزی و رویاهای انتزاعی، بذر تخیل را در ذهنهای کوچک میرویاند و تصاویری خلق میکند که گاه از درک دنیای بزرگسالان فراتر است.
اغلب کسانی که پا به دورهی بزرگسالی گذاشتهاند، حسرت بازگشت به کودکی را با خود حمل میکنند؛ حسرت تجربه دوبارهی شادمانیهای ساده، بازیهای بیانتها و حتی نگرانیهای کوچک اما صادقانهای که رنگ زندگی را پررنگتر میکرد.
یکی از راههای زنده نگه داشتن این خاطرات، سینماست؛ هنری که میتواند میان کودک و بزرگسال پلی خیالانگیز بسازد. در تاریخ سینمای کودک ایران، فیلم «سفر جادویی» به کارگردانی ابوالحسن داوودی که سال ۱۳۶۹ تولید شد، از نمونههای ماندگار آن است.
سفر جادویی که بر اساس قصهی «مداد قدیمی» زندهیاد ایرج کریمی ساخته شد، توانست با رویکردی فانتزی و کمدی، موضوع بازگشت به گذشته را به زبان کودکانه و دلنشین روایت کند.
قصهی فیلم از دکتر رضا کمالی میگوید که برای ساختن فرزندی «ممتاز»، سینا را با فشار و تنبیه میآزارد. اما در روندی جادویی، خود او به دوران کودکی بازمیگردد و در دادگاهی خیالی که همکلاسیهای قدیمیاش تشکیل دادهاند، محاکمه میشود. شرط بازگشتش به زمان حال، تجربه دوبارهی رنجها و دشواریهایی است که پیشتر بر فرزندش تحمیل کرده بود. کمالی در این سفر، معنای تازهای از عشق، فداکاری و انسانیت را درمییابد و سرانجام زودتر از موعد مقرر، به زندگی در کنار خانوادهاش بازگردانده میشود.
اما آنچه «سفر جادویی» را فراتر از یک روایت سرگرمکننده قرار میدهد، تأکیدی است که بر منشهای انسانی و کودکانه دارد. این فیلم که آن روزگار با قصهاش، سفر جادویی با ماشین لباسشویی را آرزوی خیلی از بزرگترها کرده بود، به ما یادآوری میکند که کودک درون هر فرد، سرمایهای گرانسنگ است و نادیده گرفتنش به معنای خاموش کردن چراغ خلاقیت و امید است. اگر آیندهای روشن میخواهیم، باید جهان را با همان نگاه ساده و شگفتزدهی کودکان ببینیم.
چه خوب است هر یک از ما مکثی کنیم و بیندیشیم؛ آیا هنوز میتوانیم دنیا را با چشمان بیپیرایهی کودکی تماشا کنیم یا در هیاهوی بزرگسالی، مسیر بازگشت به «سفر جادویی» خود را گم کردهایم؟
